TAZIYANIHA

روستای تازیان پایین (استان هرمزگان. بخش مرکزی)

بیوگرافی بادنجان

تاریخچه:

بادنجان بومی آسیا و حتمالا هندوستان ویا چین میباشد . در ابتدا این گیاه به صورت وحشی به هندوستان می روئیده است. کشت بادنجان سیاه در هندوستان ازیک سابقه طولانی بر خوردار است وبه زمان های خیلی قبل بر می گردد. چین مر کزثانویه آن به حساب می آید قدمت آن در این کشور به قرن پنجم میلادی میرسد. این گیاه در قرون وسطی توسط اعراب به اروپا برده شد و در سال 1807 نوع تزئینی آن که سفید وا رغوانی است در اروپا تربیت شد و به سراسر جهان بخش گردید .

مشخصات نباتی :

 بادنجان سیاه با نام علمی  solanum melongena ونام انگلیسی  egg plant بوده وا خانواده  solanacea  می باشد. از نظر گیاه شناسی نباتی است که در نواحی گرم و استوایی بصورت گیاه چند ساله ودر منا طق معتدل وسرد سیر به عنوان گیاه یک ساله محسوب می شود. ارتفاع این نبات بیش از 100 سانتی متر میرسد.ریشه آن سطحی منشعب و قوی است. ساقه آن خشن سبز رنگ و دارای ساقه های گسترده میباشد . برگها ساده و کنگره دار سبز روشن و کرکدار است و بطور متناوب روی ساقه قرار دارد .گلها به صورت جداگانه به اندازه 3تا5 سانتی متر با دمگل مشخص که دارای 5 کاسبرگ 5- 8 گلبرگ و 5 پرچم می باشد و اغلبا به رنگ بنفش ودر بعضی حا لات نیز به رنگ سفید دیده شده است. میوه آن گوشتی و دارا ی شکل و اندازه و رنگ های بسیار متنوع است. شکل میوه ممکن است قلمی و یا کشیده و در بعضی از انوع عرض میوه بیشتر از طول آن می باشد ( بادنجان دلمه ای ) میوه بادنجان به رنگهای سیاه , ارغوانی ,بنفش , بنفش مایل به سیاه و سفید دیده شده است. بادنجان سیاه گرده افشانی خودی داشته و درحالیکه گرده افشانی خیرخودی بصورت طبیعی توسط حشرات ممکن است. بادنجان دارای انواع مختلفی است و به غیرازا نواع زینتی انواع خوراکی آن به 7 نوع می رسد که سه نوع عمده آن قرار ذیل است:

1 – بادنجان قلمی ( snake eggplant ) 

 نام علمی این بادنجان قلمی solanum melongena L. var .Serpentinum   می باشد. این نوع بادنجان دارای میوه بسیار دراز وباریک به طول 25 تا 30 سانتی متر و با قطر کم حدود 3 تا 4 سانتی متر می باشد.

2 – بادنجان معمولی  ( common eggplant )

نام علمی این بادنجان سیاه  solanum melongena L.var. esculentum می باشد ار تفاع این نوع بادنجان تا 120 سانتی متر هم می رسد . طول میوه این نوع بادنجان 3 تا 4 برابر قطر آن است.

بادنجان دلمه ای (dwarf eggplant  )  

نام علمی این نوع بادنجان   solanum  melongenaL.var. depreesum است. از نوع پا کوتاه بوده وعرض میوه دو برابر طول میوه می باشد. میوه آن بسیار کوچک بنفش رنگ و گلابی شکل است طول دوره رشد آن کوتاه ترازانواع قبلی است وبرای مناطقی که دوره رشد کوتاه دارند تو صیه می شود. .

خصوصیات بیولوژیکی

گلدهی

بادنجان برای گلدهی نیاز به طول روز معین ندارد. اما نسبت به بادنجان رومی به حد اقل حرارت بالاتری نیاز دارد حد مطلوب حرارت روز برای رشد رضا یت بخش بادنجان سیاه در دوره میوه دهی 28تا 35 درجه سانتیگراد و متوسط حرارت شب پایین تر از20تا27 درجه سانتیگراد می باشد. بادنجان سیاه نسبت به بادنجان رومی به حرارت های کم مقاومت کمتری دارد و در شرایط یخبندان نمی تواند زنده بماند و اگردرحرارت بیشتریا کمترازحدی گفته شده باشد به مقدار زیادی ازرشد و توسعه آن جلوگیری می شود. با این حال در شرایط گرم و مرطوب بهترازبادنجان رومی استقرار می یابد.

گرده افشانی

گلهای بادنجان سیاه به طور طبیعی خود گشن هستند البته زمانی که زنبورها به حد کافی با گلها در تماس باشند مقداری دگر گشنی صورت می گیرد. طی تحقیقاتی که درشرایط آب هوای هند بد ست آمده وقتی که قطعات کشت کمتر از 50 متر از یکدیر فاصله داشتند دگرگشنی حدود 6تا20درصد بوده است اما دگر گشنی در فاصله بیشتر از 50 متر وجود نداشته است.

کولتیوارهیبرید F1 به وسیله کمپنی های و یژه تولید بذرتولید می شود. که ازلاین های نرعقیم به عنوان والد ماده استفاده می کنند و یاگرده افشانی معمولا بشدت انجام می شود بعضی هیبرید های F1 بادنجان سیاه هتروزیس هستند اما بیشترین فایده ای که تولید کنندگان بذرتجارتی به دست می آورند از زود رسی و مقاومت به امراض مختلف مثل ویروس موزائیک تنباکو و فاموپسیس می باشد  .

ارزش غذایی و اهمیت ا قتصادی

بادنجان سیاه عموما به صورت پخته در تهیه انواع غذاها و بصورت خام درتهیه ترشی استفاده می شود . این سبزی دارای مقادیر زیاد موا د غذایی ا ز قبیل پروتین , کاربوهایدرت ها, چربی , و املاح معدنی بخصوص پوتاشیم , گوگرد و فاسفورس می باشد. هم چنین دارای و یتامین های A و C است. بادنجان سیاه دارای ارزش طبی است. میوه این سبزی مقدار کولسترول خون را پائین می آورد و از امراض نقرض , قند خون , چربی خون و امراض جگر جلوگیری می نماید. ریشه بادنجان سیاه برای درمان بیماری آسم به کار می رود دربرگ بادنجان تر کیباتی وجود دراد که باعث ترشح بزاق می شود . همچنین برگ آن در معالجه بیماری برونشیت (Bronchitis) , آسم و بیماریهای دستگاه مجاری ادراری استفاده می شود . آب میوه بانجان برای درمان بیماریهای گوش(Otitis) تجویز می گردد. اهمیت اقتصادی آن به علت طعم ومزه خوب , قابلیت حمل و نقل و شرایط ویژه کانسرو کردن آن می باشد.

            جدول مواد غذایی مو جود در بادنجان سیاه ( گرم در 100 گرم میوه)

    آب         پروتین           چربی           کاربوهایدریت ها        مواد سلولوزی

   /92          2/1                 2/0                   5/2                      4/1

          املاح معدنی و ویتامین های مو جود در بادنجان سیاه ( میلیگرم در100 گرم میوه )  

کلسیم   فاسفورس  آهن       مگنیزیم      پوتاشیم   ویتامین آ   تیامین  نیاسین    ویتامین ث

0/13    0/20            4/0       0/11           0/265      03/0        04/0      60/0          0/5

انتخاب انواع

برای اصلاح ژنتیکی بادنجان سیاه موارد زیررا درنظرمی گیرند :

·   انواع که درمقابل دمای پایین حساسیت زیادی نداشته با شند.

·   تشکیل میوه حتی در شرایط نا مناسب .

·   زود رسی و تولید بالا.

·   انواع که دارای خارهای کمتری در برگ و کاسبرگ باشند.

·   مقاومت در مقابل ویروس و آفات.

·    تشکیل میوه یکدست.

·   رنگ پذیری دیر وقت.

·   حفظ شفافیت میوه ها پس از برداشت محصول.

·   گو شت سفید.

·   پوست نازک.

·   طعم خوب بدون ماده تلخ وبذر کم.

انواع عمده مورد کشت و زرع بلک بیوتی (Black beauty ) فورت مایرزمارکت ( fort Meyers market  ) می باشد . رقم فلوریدا مارکت نسبت به بیماری پوسیدگی میوه فوموپسیس (phomopsis)      مقاوم می باشد. ورقم پیش رس هیبرید بلک مجیک (  black magic) برای نواحی با فصل رشد کوتاه بسیار مناسب است. دو رقم دیگر که به میزان محدودی کشت می شوند . امپرو ودلانگ پرپل   ( improved long purple  ) و برپی هیبرید( Burpee Hyvrid ) می باشد. بیشتر ارقام 85 تا 90 روز پس از نهالی کردن بحد رشد کامل می رسند لیکن برای رقم بلک مجیک این دوره 72 روز است .

 به ادامه موضوعات بالایی این موضوعات نیز می تواند معلومات فوق را تکمیل نماید.

آب وهوای مورد نیاز:

بادنجان سیاه یک سبزی فصل گرم بوده ودرمقابل سرما بسیار حساس می باشد. این گیاه نه تنها در مقابل سرما و یخبندان حساس است بلکه درمقابل زمین ها مرطوب و سرد نیز محصول خوبی نمیدهد. این سبزی از جمله نباتات روزخنثی بود و برای رشد و نموی بهتر نیاز به گرما و نور کافی دارد برای این گیاه بهترین دما در روز بین 26 تا 32 در جه سانتی گراد و در شب بین 21 تا 26 درجه سانتی گراد می باشد ودردما کمتر از 16 در جه سانتی گراد خسارت ببار می آورد. اگر به وسیله بیمار ی ها از بین نرود تا رسید فصل سرما درزمین باقی می ماند ومحصول می دهد. به این ترتیب این گیاه درمنا طق سرد سیریکساله ودرنقاطی که زمستان ملایم داشته باشد به حیث نبات چندین ساله محسوب می شود و بوته آن درزمین باقی مانده ولی رشد بوته وتولید میوه توقف می یابد وباگرم شدن هوادوباره بوته شروع به رشد می کند ومحصول می دهد. اگر آبیاری مرتب صورت گیرد طول دوره رشد طولانی خواهد بود ومیزان محصول دهی آن نیز با لا است . بطور کلی آب وهوای مناسب برای این سبزی مانند بادنجان رومی است ولی بادنجان سیاه نسبت به گرما بیشتر مقاوم است.

 

خاک و کود  :

با دنجان سیاه برای رشد مناسب و حصول حد اکثر محصول احتیاج به حاصلخیزی خاک و تغذیه کافی دارد. زمین بادنجان سیاه باید دائم نمدار و مرطوب باشد . بهترین خاک برای بادنجان خاکهای شنی لومی است همچنین خاک آن باید عمیق و حاصلخیز و زهکشی شده باشد . بادنجان ازجمله سبزیهای است که موادغذایی زیادی اززمین جذب می کند لذا برا استفاده از کود های حیوانی به میزان 30 – 40 تن در هکتار توصیه می شود. چنانچه زمین شنی یاضعیف باشد باید به میزان 40 تا 50 تن و حتی 70 تن کود حیوانی به زمین بدهیم استفاده از کودهای کیمیاوی نایتروجن دار 75 کیلو گرام و100 تا 150 کیلوگرام فاسفورس و پتاشیم درهرهکتاردرنظرگرفته می شود.چون این گیاه زمین رابرای مدت طولانی اشغال می کند و محصول میدهد مصرف کودهای نایتروجنی به صورت کود سرک در دوسه نوبت تو صیه می گردد. میزان مصرف کود نایتروجنی درهرنوبت به صورت کود سرک به مقدار22 تا 5/27 کیلو گرام در هکتار توصیه می شود. اولین نوبت کود نایتروجنی سرک 3 تا 4 هفته بعد ازکاشت می باشد. چنانچه کود حیوانی دردسترس نباشد می توان برا تقویت خاک با کاشت گیاهان خانواده بقولات به عنوان کود سبز در سال قبل از کاشت اقدام نمود PH مناسب خاک 5/5 تا 8/6 می باشد .

 

تهیه بستر بذر

قبل ازاینکه به شخم زدن مزرعه اقدام صورت گیرد باید مزرعه را از هرنوع مواد زاﺌد یا اضافی مانند درختچه, کنده, درخت,  چمن سخت,  سنگ وکلوخ وغیره مواد که حرکت گاو آهن را کند می کند وممکن است باعث شکستن تیغه یا برخی قسمت های دیگر شود پاک نمود بعد زمین را آبیاری نموده وبعد از مدتی که زمین آماده شخم شد عملیه شخم زدن صورت گیرد. معمولا رطوبت خاک بیش از هر چیز در انتخاب موقع مناسب برای انجام عملیات شخم اهمیت دارد ومعمولا موقع باید اقدام به شخم شود که زمین به اصطلاح کشاورزان گاو رو شده باشد یعنی مقدار رطوبت خاک طوری باشد که خاک به پای حیوانات یا به ادوات کشاورزی نچسپد وآن حالت است که اگر مقداراز خاک را در دست فشار دهیم آلوده نشده وتوده فشرده نشده  پس از رها شدن درهوا از هم متلاشی شود ودرصورتیکه رطوبت خاک بیشتر یاکمترازحد معمول یا ازحد گاورو باشدهدف ازشخم تامین نخواهد  شد.زیرادرصورت وجود رطوبت زیادترخاک باهم چسپیده وتولید کلوخه های زیاد خواهد نمود.  وانجام عملیات بعدی مشکل پرهزینه خواهد شد وهمین شکل درموقع خشکی خاک نیز به وجود خواهد آمد .درصورت استفاده از کود حیوانی تازه, حتما باید همزمان با شخم عمیق به زمین اضافه شود. شخم زدن زمین بادنجان سیاه باید وقتر صورت گیرد چون تا زمان کشت آن خاک خوب نشست کند. بجز از خاک های ریگی برای تمام خاک های دیگر شخم زدن زمین در خزان توصیه میگردد. وهرنوع  مواد عضوی که در خاک علاوه میشود باید خوب پوسیده شود , تا که در زمان نهالی کردن مزاحمت ایجاد نگردد. علاوه نمودن کود های حیوانی و کیمیاوی در خاک به مقدار مورد نیاز ضروری پنداشته میشود. واستفاده بیش ازحد آنها مضر تمام می شود. تا اوایل حوت زمین به صورت شخم زده به حالت خود باقی گذاشته می شود وبه محض مساعد شدن هوا زمین باید دیسک زده شود. استفاده از دیسک به منظور خورد ونرم کرن کلوخ ها وازبین بردن علف های هرزوساقه های باقی مانده برخی از نباتات وتسطیح زمین شخم خورده صورت می گیرد .بعد از دسک نمودن زمین ازماله یا Leveler  به منظور هموار کردن سطح خاک شخم خورده استفاده می گردد. بعدا زمین را به فاصله های معین بشکل جویه پشته درآورده ونهالی ها را کشت کنید. ردیف ها یا پشته ها باید یک هفته قبل ازکاشت آماده گردد.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هفتم شهریور 1389ساعت 12:13  توسط محمد امین آداک  |